Kullanım devam eden bir binada VRF uygulaması mümkün olabilir; ancak çalışma alanlarının etaplanması, gürültülü veya erişimi kısıtlayan işlerin zamanlaması, borulama güzergâhları, diğer ekiplerin çalışmaları ve geçici kullanım kayıpları uygulama başlamadan önce planlanmalıdır.
Boş bir şantiyede ekipler tüm alanlara aynı anda erişebilirken çalışan bir ofis, otel veya mağazada kullanıcı güvenliği, mobilyalar, operasyon saatleri ve müşteri hareketleri de saha planının parçası haline gelir.
Bu nedenle amaç “işletme hiç durmadan montaj yapmak” değil; hangi alanın ne zaman çalışmaya kapatılacağını, hangi işlerin hangi sırayla yapılacağını ve yeni sistemin hangi aşamada devreye alınacağını önceden belirlemektir.
Çalışan Bir Binada VRF Uygulaması Neden Farklıdır?
Yeni bir yapıda veya boş şantiyede uygulama ekibi çoğu alana serbestçe erişebilir. Kullanım halindeki bir binada ise aynı çalışma alanı işletme faaliyetleriyle paylaşılır.
Saha planını etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Binada çalışan veya konaklayan insanlar
- Mobilya ve mevcut ekipmanlar
- Müşteri veya ziyaretçi trafiği
- Çalışma ve hizmet saatleri
- Gürültü ve toz hassasiyeti
- Güvenli erişim gereksinimleri
- Temizlik ve alan koruma ihtiyacı
- Mevcut klima sisteminin ne kadar süre kullanılmaya devam edeceği
- Elektrik, drenaj ve diğer disiplinlerin çalışma programları
Bu nedenle mevcut binada VRF uygulaması yalnız teknik montaj planı değil, aynı zamanda işletme koordinasyonu gerektirir.
VRF Uygulamasında Etaplama Nedir?
Etaplama, bütün binada aynı anda çalışmak yerine uygulamanın kontrollü bölümlere ayrılmasıdır.
Projenin mimarisine ve işletme yapısına göre etaplama örneğin şu biçimlerde yapılabilir:
- Kat 1 → Kat 2 → Kat 3
- Doğu kanadı → Batı kanadı
- Ofis alanları → Toplantı alanları → Ortak alanlar
- Oda blokları → Koridorlar → Lobi
- Satış alanı → Depo → Teknik hacimler
Her bina için aynı etaplama modeli kullanılmaz. Doğru sıra; borulama güzergâhına, mevcut sistemin çalışma durumuna, kullanıcı yoğunluğuna ve yeni VRF sisteminin nasıl devreye alınacağına göre belirlenir.
Etaplamanın amacı yalnız montaj ekibinin hangi sırayla ilerleyeceğini belirlemek değildir. İşletmenin hangi alanlarının hangi tarihlerde kullanılabileceğini de önceden görünür hale getirmektir.
Hangi İşler Faaliyet Saatleri Dışında Planlanabilir?
Kullanım devam eden yapılarda bazı uygulama adımlarının işletmenin yoğun olmadığı saatlere alınması değerlendirilebilir.
Projeye göre bu işler arasında şunlar bulunabilir:
- Gürültü oluşturabilecek geçiş veya delme işleri
- Yoğun kullanılan alanlardaki tavan müdahaleleri
- Büyük ekipmanların bina içinde taşınması
- Geçici erişim kısıtı oluşturacak çalışmalar
- Belirli bağlantı ve geçişlerin tamamlanması
- Operasyonu doğrudan etkileyebilecek bazı test veya devreye alma adımları
Ancak gece veya hafta sonu çalışma her projenin standart uygulama biçimi değildir. İşletmenin çalışma saatleri, bina yönetimi kuralları, saha güvenliği ve proje programına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Otellerde VRF Uygulaması Nasıl Etaplanabilir?
Otellerde uygulama programının doluluk ve misafir deneyimiyle birlikte düşünülmesi gerekir.
Etaplama yapılırken şu başlıklar değerlendirilebilir:
- Oda blokları
- Katların doluluk oranları
- Lobi ve ortak alan kullanımı
- Toplantı veya etkinlik programları
- Misafir geçiş güzergâhları
- Servis ve housekeeping hareketleri
- Mevcut odaların ne zaman kullanım dışı bırakılabileceği
Örneğin aynı anda bütün oda katlarını uygulamaya açmak yerine belirli oda gruplarının geçici olarak kapatılması değerlendirilebilir. Ancak kaç odanın veya hangi katın ne kadar süre devre dışı kalacağı bina ve uygulama kapsamına göre belirlenmelidir.
Ofislerde VRF Uygulaması Nasıl Planlanabilir?
Ofislerde departmanların ve ortak çalışma alanlarının kullanım programı saha etaplamasının temel girdilerinden biridir.
Planlamada şu alanlar ayrıca değerlendirilebilir:
- Farklı kat veya departmanlar
- Açık ofis alanları
- Toplantı odaları
- Yönetici odaları
- Server veya teknik odalar
- Resepsiyon ve ortak alanlar
Bir departman uzaktan veya başka bir katta çalışırken ilgili alanın uygulamaya alınması mümkün olabilir. Bazı çalışmalar ise mesai sonrasına kaydırılabilir.
Özellikle server, güvenlik veya operasyon açısından sürekli kullanılan özel mahaller diğer ofis alanlarıyla aynı etaplama mantığına dahil edilmemelidir.
Mağaza ve Ticari Alanlarda Ne Değişir?
Mağaza ve müşteri trafiğinin bulunduğu ticari yapılarda yalnız personel çalışma saatleri değil, müşterilerin kullandığı alanlar da saha organizasyonunu belirler.
Dikkate alınabilecek başlıklar şunlardır:
- Mağazanın açılış ve kapanış saatleri
- Müşteri dolaşım alanları
- Vitrin ve satış alanlarının görünümü
- Depo ve mal kabul saatleri
- Teknik hacimlere erişim
- AVM veya bina yönetiminin çalışma kuralları
- Malzeme taşıma güzergâhları
Özellikle AVM içerisindeki uygulamalarda çalışma saatleri, yükleme-boşaltma ve ortak alan kullanımı bina yönetiminin kurallarına bağlı olabilir. Bu koşullar saha programı oluşturulurken önceden netleştirilmelidir.
Borulama Güzergâhı Neden Daha Kritik Hale Gelir?
Faaliyet devam eden yapılarda soğutucu akışkan borularının hangi güzergâhtan geçirileceği uygulama süresini ve kullanıcı alanlarına yapılacak müdahaleyi doğrudan etkileyebilir.
Mevcut binada:
- Asma tavanlar kapalı olabilir.
- Şaftlar diğer tesisatlarla dolu olabilir.
- Mobilya ve dekorasyon korunmak istenebilir.
- Geçiş yapılacak alan gün boyunca kullanılabilir.
- Yeni bir güzergâh oluşturmak mimari müdahale gerektirebilir.
Bu nedenle borulama rotasının saha başladığında bulunması yerine, erişim ve diğer tesisatlarla koordinasyon açısından uygulama öncesinde netleştirilmesi gerekir.
Güzergâh, cihaz yerleşimi ve diğer teknik kararların birlikte nasıl oluşturulduğunu VRF klima projesi nasıl hazırlanır? rehberinde inceleyebilirsiniz.
İç Ünite Montajı Nasıl Etaplanır?
İç ünite montajının başlayabilmesi için yalnız cihazın hazır olması yeterli değildir. İlgili mahalin de uygulamaya uygun hale getirilmesi gerekir.
Kontrol edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Çalışma alanına güvenli erişim
- Mobilya ve mevcut ekipmanların korunması
- Asma tavana erişim
- İç ünite için yeterli montaj alanı
- Drenaj ve borulama geçişlerinin hazır olması
- Servis kapağının konumu
- Diğer tesisatlarla çakışma bulunmaması
Bir alanın montaja hazır olmaması, yalnız o iç ünitenin değil ona bağlı borulama ve diğer uygulama adımlarının da ertelenmesine neden olabilir.
Kaset, kanallı, duvar ve tavan tipi cihazların montaj alanı, hava dağılımı ve servis erişimi farkları için VRF iç ünite tipleri nasıl seçilir? rehberini inceleyebilirsiniz.
Elektrik ve Drenaj Ekipleri Neden Aynı Programa Dahil Edilmelidir?
VRF uygulamasının saha programı yalnız klima montaj ekibinden oluşmaz.
Elektrik tesisatı, kablolama ve elektrik uygulaması ilgili elektrikçi tarafından gerçekleştirilir. Gelişim Klima seçilen VRF sistemi için gerekli elektrik ihtiyaç bilgilerini ilgili ekibe iletir.
Drenaj tesisatını ilgili tesisatçı uygular. Gelişim Klima ise drenaj güzergâhının ve uygulamanın VRF sistemiyle uyumunu kontrol eder.
Bu ekiplerin çalışma zamanları birbirinden bağımsız planlanırsa iç ünite montajı tamamlandığı halde elektrik veya drenaj hazırlığı eksik kalabilir ve sistemin test veya devreye alma programı gecikebilir.
Bu nedenle uygulama programında farklı disiplinlerin birbirine bağımlı işleri önceden görünür hale getirilmelidir.
Kullanıcı Alanları Uygulama Sırasında Nasıl Korunmalıdır?
Kullanım halindeki bir binada uygulama alanı ile aktif kullanıcı alanı mümkün olduğunca birbirinden ayrılmalıdır.
Projeye göre şu önlemler planlanabilir:
- Çalışma alanlarının geçici olarak sınırlandırılması
- Mobilya ve mevcut ekipmanın korunması
- Malzeme taşıma rotalarının belirlenmesi
- Kullanıcıların teknik çalışma alanlarından uzak tutulması
- İş tamamlandıktan sonra alanın temiz ve kullanılabilir şekilde bırakılması
Hangi koruma yönteminin gerekli olduğu bina kullanımına ve yapılacak işe göre değişir. Ancak aktif işletmenin içinde teknik çalışma yapıldığı gerçeği programda baştan hesaba katılmalıdır.
Geçici Kullanım Kaybı Tamamen Önlenebilir mi?
Hayır. Faaliyet devam ederken VRF uygulanması, hiçbir alanın hiçbir zaman kullanım dışı kalmayacağı anlamına gelmez.
Bazı aşamalarda belirli odaların, koridorların veya çalışma alanlarının geçici olarak kapatılması gerekebilir.
Bu durum özellikle şu aşamalarda ortaya çıkabilir:
- İç ünite montajı
- Tavan veya geçiş çalışmaları
- Büyük ekipman taşınması
- Belirli bağlantıların tamamlanması
- Test veya devreye alma
Doğru planlamanın amacı bu ihtiyacı yok saymak değil, hangi alanın ne zaman ve hangi uygulama aşamasında etkilenebileceğini önceden belirlemektir.
Mevcut Klima Sistemi Uygulama Sırasında Çalışmaya Devam Edebilir mi?
Bu durum mevcut sistemin yapısına ve yeni VRF uygulamasının kapsamına bağlıdır.
Bazı projelerde eski sistem belirli bölümlerde yeni sistem devreye girene kadar kullanılmaya devam edebilir. Başka projelerde ise mevcut tesisatın sökülmesi veya aynı teknik alanların kullanılması nedeniyle farklı bir geçiş programı gerekebilir.
Bu nedenle eski sistemin hangi tarihe kadar kullanılacağı ve yeni sistemin hangi etapta devreye alınacağı saha programının bir parçası olmalıdır.
Test ve Devreye Alma Nasıl Planlanır?
VRF uygulaması yalnız cihazların monte edilmesiyle tamamlanmış sayılmaz. Gelişim Klima kapsamında montaj sonrası gerekli sistem kontrolleri, azotla kaçak testi, ilk çalıştırma ve devreye alma aşamaları gerçekleştirilir.
Faaliyet devam eden yapılarda bu adımlar uygulama etapları ve işletme programıyla koordine edilmelidir.
Her projede bütün binanın tek bir anda kapatılması gerektiği şeklinde genel bir kural yoktur. Devreye alma düzeni kullanılan sistem mimarisi, dış ünite gruplaması, uygulama etapları ve saha koşullarına göre belirlenmelidir.
Montaj, test, devreye alma ve teslim kapsamını anahtar teslim VRF klima uygulaması sayfasında inceleyebilirsiniz.
Faaliyeti Devam Eden Binada Uygulama Planı Nasıl Oluşturulur?
Planlama Alanı
Kontrol Edilecek Konu
Etaplama
Hangi kat, bölüm veya odanın hangi sırayla uygulamaya alınacağı
Çalışma saatleri
Hangi işlerin işletme saatleri içinde veya dışında yapılabileceği
Kullanıcı erişimi
Çalışma alanlarının aktif kullanıcı alanlarından nasıl ayrılacağı
Borulama
Şaft, tavan ve geçişlerin hangi etapta kullanılacağı
İç ünite montajı
Mahalin montaja hazır olup olmadığı
Elektrik
İlgili elektrik ekibinin hazırlıkları ne zaman tamamlayacağı
Drenaj
Tesisatçının tahliye hatlarını hangi sırayla hazırlayacağı
Test
Kontrollerin hangi sistem veya etap tamamlandığında yapılacağı
Devreye alma
Yeni sistemin operasyonla nasıl devreye alınacağı
Faaliyeti Devam Eden Binada En Sık Yapılan Planlama Hataları
Uygulamayı Etaplara Ayırmamak
Bütün binayı tek çalışma alanı kabul etmek hem kullanıcı erişimini hem de uygulama sırasını zorlaştırabilir.
Çalışma Saatlerini Sonradan Konuşmak
Gürültülü veya erişim kısıtı oluşturan işlerin ne zaman yapılabileceği saha başladıktan sonra belirlenmemelidir.
Kullanıcı Alanlarını Korumamak
Mobilya, müşteri alanı veya aktif çalışma noktaları uygulama programından bağımsız düşünülmemelidir.
Diğer Ekipleri Programa Dahil Etmemek
Elektrik ve drenaj hazırlıkları VRF montajından kopuk ilerlerse tamamlanan etapların devreye alınması gecikebilir.
Borulama Güzergâhını Sahada Çözmek
Kapalı tavan ve aktif kullanım bulunan yapılarda sürekli güzergâh değiştirmek müdahale alanını büyütebilir.
Devreye Alma Tarihini İşletmeyle Koordine Etmemek
Yeni sistemin hangi bölümde ne zaman kullanılmaya başlayacağı işletme tarafında da bilinmelidir.
Proje Sahibi Uygulama Öncesinde Hangi Soruları Sormalı?
- Bina kaç uygulama etabına ayrılacak?
- Her etapta hangi alanlar geçici olarak kullanılamayacak?
- Gürültülü çalışmalar hangi saatlerde yapılabilecek?
- Mevcut klima sistemi hangi aşamaya kadar çalışmaya devam edecek?
- Borulama hangi şaft ve tavan güzergâhlarından ilerleyecek?
- Elektrik ve drenaj ekiplerinin çalışma tarihleri programa dahil edildi mi?
- Malzeme ve cihaz taşıma güzergâhları belirlendi mi?
- Test ve devreye alma hangi etapta yapılacak?
- İşletme yönetimiyle günlük saha iletişimini kim yürütecek?
Sık Sorulan Sorular
Bina kullanılırken VRF sistemi uygulanabilir mi?
Proje ve saha koşulları uygunsa uygulanabilir. Ancak uygulama alanlarının etaplanması, erişim ve işletme çalışma saatlerinin önceden planlanması gerekir.
VRF uygulaması için binanın tamamen boşaltılması gerekir mi?
Her zaman gerekmez. Kat, bölüm veya oda bazlı etaplama mümkün olabilir. Ancak bazı alanların uygulama sırasında geçici olarak kullanılamaması gerekebilir.
Ofis çalışırken VRF montajı yapılabilir mi?
Uygun etaplama ve saha koordinasyonuyla değerlendirilebilir. Gürültü, erişim ve çalışan güvenliği açısından bazı çalışmalar mesai dışı saatlere planlanabilir.
Otelde VRF uygulaması yapılırken tüm odalar kapanır mı?
Her projede bütün odaların aynı anda kapatılması gerekmez. Oda blokları veya katlar doluluk ve saha koşullarına göre etaplanabilir.
Gece veya hafta sonu çalışma yapılabilir mi?
Proje programı, bina yönetimi ve çalışma koşullarına göre değerlendirilebilir. Gece veya hafta sonu çalışma standart bir kapsam olarak kabul edilmemelidir.
Elektrik tesisatını Gelişim Klima mı yapar?
Hayır. Gelişim Klima gerekli elektrik ihtiyaç bilgilerini paylaşır; elektrik tesisatı ve uygulaması ilgili elektrikçi tarafından gerçekleştirilir.
Drenaj tesisatını Gelişim Klima mı yapar?
Hayır. Drenaj tesisatını ilgili tesisatçı uygular. Gelişim Klima drenaj güzergâhı ve uygulamanın VRF sistemiyle uyumunu kontrol eder.
VRF sistemi etap etap devreye alınabilir mi?
Bu imkân sistem mimarisi, dış ünite gruplaması ve uygulama planına bağlıdır. Devreye alma düzeni proje özelinde belirlenmelidir.
VRF Uygulamanızı İşletme Programıyla Birlikte Planlayın
Kullanım devam eden yapılarda başarılı uygulama yalnız cihaz montajından değil; etaplama, çalışma saatleri, kullanıcı erişimi, borulama, diğer disiplinler ve devreye alma programının birlikte yönetilmesinden oluşur.
Mevcut yapınızı ve işletme programınızı paylaşarak uygulamanın hangi etaplarla ilerleyebileceğini yerinde keşif üzerinden değerlendirebilirsiniz.