VRF projesi hazırlandıktan sonra mimari plan, mahal kullanımı veya cihaz konumlarında değişiklik yapılması her zaman bütün sistemin baştan projelendirilmesini gerektirmez. Ancak değişikliğin mevcut kapasite, zonlama, iç-dış ünite yerleşimi, borulama veya kontrol kararlarını etkileyip etkilemediği uygulamadan önce kontrol edilmelidir.
Örneğin yalnız dekoratif bir yüzey değişikliği VRF sistemini hiç etkilemeyebilirken iki odanın birleştirilmesi, toplantı odasının açık ofise çevrilmesi veya dış ünitenin başka bir terasa taşınması birden fazla teknik kararı birlikte değiştirebilir.
Bu nedenle proje revizyonunda asıl soru “bir şey değişti mi?” değil, “değişen şey mevcut VRF tasarımının hangi girdilerini etkiliyor?” olmalıdır.
VRF Projesinde Sonradan Değişiklik Neden Kontrol Edilmelidir?
VRF projelendirmesinde kapasite, zonlama, iç ünite seçimi, cihaz yerleşimleri, borulama ve dış ünite konumu birbirinden tamamen bağımsız kararlar değildir.
Örneğin bir iç ünitenin yeri değiştirilirse yalnız cihazın tavandaki konumu değişmez. Yeni noktada şu başlıkların yeniden kontrol edilmesi gerekebilir:
- Hava dağılımı
- Kullanıcı konumu
- Borulama güzergâhı
- Drenaj bağlantısı
- Servis erişimi
- Asma tavan koordinasyonu
Ancak değişikliğin hiçbir teknik girdiyi etkilemediği durumlarda tüm sistemin yeniden tasarlanması da gerekmez. Revizyonun kapsamı değişikliğin etkisine göre belirlenmelidir.
Bu değerlendirme VRF klima projelendirme kapsamında mevcut karar zinciri üzerinden yapılmalıdır.
Oda Bölünürse VRF Projesinde Ne Değişebilir?
Tek bir mahalin sonradan iki ayrı odaya bölünmesi, mevcut cihaz ve kontrol yapısını etkileyebilir.
Örneğin başlangıçta açık bir ofis için seçilen iç ünite, yeni bölme duvarından sonra iki mahalin hava dağılımını aynı şekilde karşılayamayabilir.
Kontrol edilmesi gereken başlıca konular şunlardır:
- Yeni mahallerin kullanım amaçları
- Her bölümün ısı yükü
- Hava dağılımının bölme sonrasında yeterli olup olmadığı
- Bağımsız sıcaklık kontrolü ihtiyacı
- İç ünite adedi veya konumunun değişip değişmeyeceği
- Drenaj ve borulama güzergâhı
Odayı mimari olarak bölmek, iklimlendirme açısından otomatik olarak iki eşit alan oluşturmaz.
İki Oda Birleştirilirse Ne Olur?
İki bağımsız mahal sonradan tek büyük alana dönüştürülebilir.
Bu değişiklik mevcut iki iç ünitenin mutlaka kaldırılması gerektiği anlamına gelmez. Ancak yeni mahalde hava dağılımı, kontrol senaryosu ve toplam yük yeniden değerlendirilmelidir.
Örneğin iki küçük ofisin arasındaki duvar kaldırıldığında mevcut iç üniteler yeni açık alanda uygun dağılım sağlayabilir veya cihaz konumlarının değiştirilmesi gerekebilir.
Karar yalnız toplam kapasite üzerinden verilmemelidir.
Mahal Kullanım Amacı Değişirse Kapasite Yeniden Kontrol Edilmeli mi?
Çoğu durumda mevcut kapasite hesabının yeni kullanıma göre en azından kontrol edilmesi gerekir.
Aynı büyüklükteki iki mahal farklı kullanım profillerine sahip olabilir.
Örneğin:
- Ofisin toplantı odasına dönüşmesi
- Depo alanının çalışma alanına çevrilmesi
- Otel odasının farklı fonksiyonda kullanılması
- Seyrek kullanılan odanın sürekli kullanılan ofise dönüşmesi
kişi sayısını, ekipman yüklerini ve çalışma saatlerini değiştirebilir.
Dolayısıyla mevcut iç ünitenin fiziksel olarak odada bulunması, yeni kullanım için kapasitesinin otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.
Mahalin gerçek yükünün hangi girdiler üzerinden belirlendiğini VRF Klima Kapasitesi Nasıl Belirlenir? rehberinde inceleyebilirsiniz.
Kişi Yoğunluğu Değişirse Ne Kontrol Edilmelidir?
Kullanıcı sayısındaki önemli değişiklikler mahalin iç ısı yükünü ve kullanım davranışını etkileyebilir.
Örneğin dört kişinin kullandığı bir çalışma odasının daha yoğun kullanılan toplantı alanına çevrilmesi yalnız mobilya değişikliği değildir.
Bu durumda şu başlıkların yeniden değerlendirilmesi gerekebilir:
- Soğutma yükü
- Çalışma saatleri
- İç ünite kapasitesi
- Hava dağılımı
- Zonlama
Küçük ve geçici bir kullanıcı değişimi ise her zaman proje revizyonu gerektirmez. Önemli olan yeni kullanımın tasarım kabulünden anlamlı şekilde farklılaşıp farklılaşmadığıdır.
İç Ünite Yeri Değişirse Ne Olur?
İç ünite konumunun değiştirilmesi, projenin en sık küçük değişiklik sanılan fakat birkaç sistemi birden etkileyebilen revizyonlarından biridir.
Yeni konumda şu konular kontrol edilmelidir:
- Üfleme yönü
- Kullanıcıların bulunduğu noktalar
- Mobilya ve bölme duvarları
- Tavan yüksekliği ve kullanılabilir boşluk
- Soğutucu akışkan boru bağlantısı
- Drenaj güzergâhı
- Filtre ve servis erişimi
Bir iç üniteyi mimari düzenleme nedeniyle taşımak mevcut boru ve drenaj rotasını da değiştirebilir.
Bu nedenle iç ünite yerleşimi yalnız mimari planda değil, mekanik altyapıyla birlikte revize edilmelidir.
Dış Ünite Yeri Değişirse Neler Yeniden Kontrol Edilmelidir?
Dış ünite konumunun değiştirilmesi sistem üzerinde daha geniş bir etki oluşturabilir.
Yeni konumla birlikte şu unsurlar yeniden değerlendirilmelidir:
- Borulama güzergâhı
- Toplam ve kritik boru mesafeleri
- Kot farkları
- Şaft kullanımı
- Hava giriş ve çıkış koşulları
- Servis erişimi
- Ses ve titreşim etkileri
- Cihaz taşıma imkânı
Dış ünitenin boş başka bir terasa taşınabilmesi, yeni noktanın teknik olarak eşdeğer olduğu anlamına gelmez.
Üreticiye bağlı borulama ve yerleşim sınırlarının yeni sistem düzeninde tekrar doğrulanması gerekebilir.
Asma Tavan Tasarımı Değişirse VRF Projesi Etkilenir mi?
Etkilenebilir.
Asma tavan, özellikle kaset ve kanallı iç ünitelerde yalnız dekoratif bir yüzey değildir. Cihazlar, borular, drenaj, kanal, servis açıklıkları ve diğer tesisatlar aynı tavan hacmini paylaşabilir.
Örneğin tavan kotunun değiştirilmesi şu unsurları etkileyebilir:
- İç ünitenin sığıp sığmadığı
- Kanallı sistemde kanal güzergâhı
- Servis kapağı konumu
- Drenaj hattı
- Diğer mekanik ve elektrik tesisatlarıyla çakışmalar
Bu nedenle mekanik yerleşim onaylanmadan yapılan tavan revizyonları uygulama sırasında yeni saha çözümleri doğurabilir.
Borulama Güzergâhı Değişirse Ne Olur?
VRF soğutucu akışkan borulaması ürün ve sistem topolojisinin parçasıdır. Dolayısıyla güzergâh değişikliğinin yalnız toplam boru metrajına etkisine bakılmamalıdır.
Yeni rota şu kararları etkileyebilir:
- Toplam borulama yapısı
- En uzak iç ünite güzergâhı
- Katlar arası kot ilişkisi
- Branşman konumları
- Şaft ve tavan geçişleri
- Servis erişimi
Kesin boru uzunluğu, çap veya kot sınırları ürün serisine göre değiştiğinden yeni güzergâh ilgili üretici teknik şartlarıyla tekrar kontrol edilmelidir.
Bu konunun detaylarını VRF Borulama Güzergâhı Nasıl Planlanır? rehberinde inceleyebilirsiniz.
Zonlama Mimari Değişikliklerden Etkilenir mi?
Evet. Özellikle mahal sınırları veya kullanım biçimleri değişiyorsa mevcut zonlama kararı yeniden ele alınabilir.
Örneğin büyük bir açık ofisin iki farklı departmana bölünmesi halinde şu girdiler değişebilir:
- Çalışma saatleri
- Kullanıcı yetkileri
- Sıcaklık beklentileri
- Mahallerin bağımsız çalışması
Ancak her yeni bölme duvarı otomatik olarak yeni bir VRF zonu anlamına gelmez. Zon kararı kullanım ve kontrol ihtiyacına göre verilmelidir.
Merkezi Kumanda veya Kontrol Senaryosu da Revize Edilmeli mi?
Mahaller, kullanıcı grupları veya işletme saatleri değişiyorsa kontrol senaryosunun da gözden geçirilmesi gerekebilir.
Örneğin tek departman olarak kullanılan bir katta daha sonra iki farklı kiracı oluşursa hangi kullanıcıların hangi iç üniteleri kontrol edeceği yeniden tanımlanabilir.
Bu değişiklik fiziksel VRF sisteminin tamamının değiştirilmesini gerektirmeyebilir. Ancak kumanda grupları ve işletme mantığı revizyon konusu olabilir.
Kapasite Her Değişiklikte Yeniden Hesaplanmalı mı?
Hayır. Her mimari revizyonda bütün binanın ısı yükü hesabını sıfırdan yapmak gerekmez.
Ancak değişiklik aşağıdaki girdilerden birini etkiliyorsa ilgili mahal veya sistem kapasitesi yeniden kontrol edilmelidir:
- Mahal alanı
- Kullanım amacı
- Kişi sayısı
- Ekipman yükleri
- Cam veya cephe yapısı
- Kullanım saatleri
- Zon sınırları
Örneğin yalnız iç dekorasyon rengi değişiyorsa kapasite hesabının tekrar yapılması gerekmez. Ancak düşük yoğunluklu bir ofis yüksek kullanıcı yoğunluğuna sahip başka bir işleve dönüşüyorsa eski yük kabulünü aynen kullanmak doğru değildir.
Hangi Değişiklikler Küçük Revizyon Olarak Kalabilir?
Projenin teknik kabullerini değiştirmeyen bazı mimari değişiklikler sınırlı kontrolle yönetilebilir.
Projeye göre şu tür değişiklikler kapsamlı VRF revizyonu gerektirmeyebilir:
- İç ünitenin teknik konumunu etkilemeyen dekoratif değişiklikler
- Hava dağılımını engellemeyen küçük mobilya revizyonları
- Boru, drenaj veya servis erişimini etkilemeyen yüzey değişiklikleri
Ancak bunun kararı yalnız değişikliğin küçük görünmesine göre değil, teknik etkisine göre verilmelidir.
Proje Revizyonu Ne Zaman Gerekir?
Bir değişiklik mevcut mekanik projenin artık sahadaki gerçek durumu göstermemesine neden oluyorsa proje revizyonu değerlendirilmelidir.
Özellikle şu durumlarda revizyon ihtiyacı ortaya çıkabilir:
- Mahal sınırları değiştiğinde
- Kapasite ihtiyacı anlamlı biçimde değiştiğinde
- İç ünite adedi veya konumu değiştiğinde
- Dış ünite konumu değiştiğinde
- Borulama topolojisi veya branşman düzeni değiştiğinde
- Şaft veya kat geçişi değiştiğinde
- Kontrol veya zonlama yapısı değiştiğinde
- Asma tavan yeni cihaz veya tesisat yerleşimini etkilediğinde
Revizyonun kapsamı değişikliğe göre yalnız bir mahal, bir kat, belirli bir boru hattı veya daha geniş sistem bölümü olabilir.
Proje revizyonu, her şeyi baştan yapmak değil; etkilenen karar zincirini yeniden doğrulamaktır.
Değişiklik Yapıldığında Hangi Kararlar Kontrol Edilmeli?
Değişiklik
Kontrol Edilebilecek Proje Kararları
Oda bölündü
Yük, hava dağılımı, zonlama, iç ünite yerleşimi
Odalar birleşti
Toplam yük, hava dağılımı, kontrol yapısı
Kullanım amacı değişti
Kapasite, kişi yükü, çalışma saati, zonlama
Kişi sayısı arttı
Isı yükü ve mevcut iç ünite kapasitesi
İç ünite taşındı
Hava dağılımı, borulama, drenaj, servis erişimi
Dış ünite taşındı
Borulama, kot, hava dolaşımı, servis, ses
Asma tavan değişti
Cihaz alanı, kanal, drenaj, servis kapağı, çakışmalar
Boru rotası değişti
Uzunluklar, branşmanlar, kotlar ve üretici teknik sınırları
VRF Projesinde Son Dakika Değişikliklerinde Sık Yapılan Hatalar
Mimari Değişikliği Mekanik Ekibe Bildirmemek
Sahadaki plan ile mekanik projenin farklılaşması iç ünite, borulama veya servis erişimi çakışmaları oluşturabilir.
İç Üniteyi Sahada Uygun Görülen Noktaya Taşımak
Yeni konumun hava dağılımı, drenaj ve borulama açısından yeniden kontrol edilmesi gerekir.
Oda Kullanımı Değiştiği Halde Eski Kapasiteyi Kabul Etmek
Yeni kişi ve ekipman yükleri mevcut kapasite ihtiyacını değiştirebilir.
Boru Güzergâhını Değiştirip Teknik Sınırları Yeniden Kontrol Etmemek
Yeni rota üreticinin sistem koşullarıyla tekrar doğrulanmalıdır.
Tavan Planını Mekanik Yerleşimden Bağımsız Revize Etmek
İç ünite, servis kapağı ve diğer tesisatlar için gerekli alan kaybedilebilir.
Her Değişikliğin Bütün VRF Sistemini Yeniden Gerektirdiğini Varsaymak
Revizyon yalnız etkilenen bölüm ve proje kararlarıyla sınırlı olabilir.
Uygulamayı Yapıp Projeyi Sonradan Güncellemeye Çalışmak
Önce teknik etkinin kontrol edilmesi, ardından sahaya geçilmesi daha sağlıklı bir sıra oluşturur.
Proje Değişikliği Yapmadan Önce Hangi Sorular Sorulmalı?
- Mahalin kullanım amacı değişiyor mu?
- Kişi sayısı veya ekipman yükü değişiyor mu?
- Mevcut iç ünitenin hava dağılımı yeni planda uygun mu?
- Zon sınırları veya kullanıcı kontrol ihtiyacı değişiyor mu?
- İç veya dış ünite konumu değişiyor mu?
- Borulama ve drenaj rotası etkileniyor mu?
- Asma tavan veya şaft alanı değişiyor mu?
- Servis erişimi korunuyor mu?
- Değişiklik üretici teknik sistem sınırlarından herhangi birini etkiliyor mu?
- Mevcut proje sahadaki son durumu hâlâ doğru biçimde gösteriyor mu?
Sık Sorulan Sorular
VRF projesi hazırlandıktan sonra oda bölünebilir mi?
Mimari olarak mümkün olabilir; ancak yeni bölümlerin yük, hava dağılımı, zonlama ve kontrol ihtiyacı yeniden değerlendirilmelidir.
İç ünite yeri sonradan değiştirilebilir mi?
Değiştirilebilir ancak yeni konumun hava dağılımı, borulama, drenaj ve servis erişimi açısından uygunluğu kontrol edilmelidir.
Dış ünite başka bir terasa taşınabilir mi?
Yeni alan teknik olarak uygun olabilir fakat borulama, kot farkları, hava dolaşımı, servis erişimi, ses ve taşıma koşulları yeniden değerlendirilmelidir.
Odanın kullanım amacı değişirse klima kapasitesi değişir mi?
Değişebilir. Kullanıcı sayısı, ekipman yükleri, çalışma saatleri ve diğer ısı yükü girdileri yeni kullanıma göre kontrol edilmelidir.
Asma tavan değişirse iç ünite yeri de değişmek zorunda mı?
Her zaman değil. Ancak yeni tavan kotu veya tavan içi düzen cihaz, kanal, drenaj ya da servis erişimini etkiliyorsa yerleşim revizyonu gerekebilir.
Borulama güzergâhı sahada değiştirilebilir mi?
Saha koşulları nedeniyle revizyon yapılabilir; ancak yeni güzergâhın üretici teknik sınırları ve mevcut sistem topolojisiyle uyumu yeniden kontrol edilmelidir.
Her proje değişikliğinde VRF sistemi baştan mı hesaplanır?
Hayır. Değişikliğin etkilediği kapasite, zonlama, yerleşim veya altyapı kararları yeniden değerlendirilir. Tüm sistemin baştan tasarlanması yalnız değişikliğin kapsamı bunu gerektiriyorsa söz konusu olur.
Proje Değişikliklerinizi Uygulamadan Önce Kontrol Ettirin
VRF projesindeki bir değişikliğin küçük veya büyük olması, mimari planda kapladığı alandan çok mevcut teknik kararları nasıl etkilediğine bağlıdır. Mahal kullanımı, cihaz yerleşimleri, borulama, zonlama ve kapasite ilişkileri değişiklik sahaya uygulanmadan önce kontrol edilmelidir.
Revize mimari planınızı veya yapılması düşünülen değişikliği paylaşarak mevcut VRF projesine etkisini uygulama öncesinde değerlendirebilirsiniz.