Kumport Liman Hizmetleri Heat Recovery VRF Projesi

Kumport Liman Hizmetleri projesinde, İstanbul Beylikdüzü'ndeki liman ve lojistik tesisi için ısı geri kazanımlı (Heat Recovery) VRF klima sistemi uygulandı. Gelişim Klima'nın proje referanslarına göre uygulama, 15 dış ünite ve 114 iç üniteden oluşuyor. İç ünite çözümünde ağırlıklı olarak orta basınçlı kanallı sistemler öne çıkıyor.

Projenin ayırt edici yönü yalnızca iç ve dış ünite sayısı değil. Kumport, 7 gün 24 saat liman işletmeciliği yapılan bir lojistik tesis. Böyle bir operasyon ortamında iklimlendirme planlaması; farklı kullanım alanlarının ihtiyaçlarını, çalışma düzenini, zon kontrolünü ve mekanik altyapıyı birlikte değerlendirmeyi gerektiriyor.

Heat Recovery VRF teknolojisinin çok zonlu sistem yaklaşımı ile kanallı iç ünite mimarisinin bir araya gelmesi, Kumport projesini Gelişim Klima'nın ticari ve lojistik tesis uygulamaları arasında öne çıkaran teknik özelliklerdir.

Kumport Liman Hizmetleri VRF Projesine Genel Bakış

Kumport Liman Hizmetleri, İstanbul'un Ambarlı Liman Bölgesi'nde faaliyet gösteren bir konteyner terminali ve lojistik işletmesidir. Gelişim Klima'nın referans kayıtlarında yer alan VRF uygulaması, bu operasyonel tesisin iklimlendirme projesini kapsamaktadır.

Kumport'un resmî işletme bilgilerine göre terminal, 482.000 m² toplam saha alanına sahip ve 7/24 faaliyet gösteriyor. Bu rakam terminalin toplam büyüklüğünü ifade ediyor; VRF projesinin iklimlendirdiği kapalı alanın büyüklüğü olarak değerlendirilmemelidir.

Kaynak: Kumport Liman Hizmetleri.

Lojistik Tesislerde İklimlendirme Neden Farklı Ele Alınır?

Liman ve lojistik tesisleri, kullanım biçimleri açısından standart ofis veya konut yapılarından ayrılır. Tesisin farklı bölümlerinde çalışma saatleri, insan yoğunluğu, ekipman kaynaklı ısı yükleri ve sıcaklık beklentileri birbirinden farklı olabilir.

Özellikle 7/24 faaliyet gösteren işletmelerde bütün alanların aynı saatlerde ve aynı kapasitede iklimlendirilmesi her zaman uygun değildir. Bu nedenle sistem seçiminde yalnızca toplam ısıtma ve soğutma kapasitesi değil, mahallerin kullanım karakteri ve kontrol ihtiyacı da değerlendirilir.

Kumport'un kesintisiz liman operasyonu bu açıdan önemli bir tesis özelliğidir. Ancak terminalin 7/24 çalışması, projedeki bütün VRF iç ünitelerinin aynı çalışma programına sahip olduğu anlamına gelmez.

Bu tür yapılarda iklimlendirme mühendisliğinin temel sorularından biri, farklı kullanım ihtiyaçlarının tek bir çalışma düzenine zorlanmadan nasıl yönetileceğidir.

Neden Heat Recovery VRF Sistemi?

Kumport projesinde kullanılan Heat Recovery VRF, yani ısı geri kazanımlı değişken soğutucu akışkan debili sistem, farklı zonlarda ortaya çıkabilecek ısıtma ve soğutma ihtiyaçlarının yönetilmesine yönelik bir VRF teknolojisidir.

Standart Heat Pump VRF sistemlerinden farklı olarak Heat Recovery mimarisinde, uygun sistem tasarımı ve çalışma koşullarında bazı zonlar soğutulurken diğer zonlarda aynı anda ısıtma gerçekleştirilebilir. Soğutma yapılan alanlardan alınan ısının başka alanlarda değerlendirilmesi, bu sistemin temel çalışma özelliklerindendir.

Bu yaklaşım, birbirinden farklı termal ihtiyaçların bulunduğu ticari ve çok bölümlü yapılarda sistem seçimi açısından değerlidir.

Kumport referansında Heat Recovery teknolojisinin kullanıldığı doğrulanmaktadır. Ancak hangi mahallerde eş zamanlı ısıtma ve soğutma yapıldığına ilişkin ayrıntılı işletme verileri bulunmadığından, belirli bir zon senaryosu veya ölçülmüş enerji tasarrufu iddiasında bulunmak doğru değildir.

Heat Recovery ve diğer merkezi sistem alternatiflerinin çalışma prensiplerini VRF klima sistemleri sayfasından inceleyebilirsiniz.

15 Dış ve 114 İç Üniteli Sistem Nasıl Kurgulandı?

Kumport uygulamasında 15 dış üniteyle birlikte toplam 114 iç üniteden oluşan bir ısı geri kazanımlı VRF çözümü yer almaktadır.

Bu ölçekteki sistemlerde dış ünite seçimi yalnızca toplam iç ünite adedine göre yapılamaz. Her sistem grubunun kapasitesi, bağlanacağı iç ünitelerin yük profilleri, borulama mesafeleri ve üretici tarafından belirlenen bağlantı sınırları dikkate alınmalıdır.

Çok sayıda iç ünitenin yer aldığı VRF mimarisinde üç temel konu öne çıkar:

• Sistem gruplaması: İç ünitelerin uygun dış ünite sistemleriyle ve bağlantı sınırlarıyla eşleştirilmesi.
• Zon yönetimi: Farklı kullanım ihtiyaçlarının gerekli kontrol ve çalışma modlarına göre değerlendirilmesi.
• Tesisat koordinasyonu: Soğutucu akışkan boruları, drenaj, elektrik, haberleşme ve hava kanallarının birbirleriyle uyumlu planlanması.

Kumport projesinin doğrulanmış toplam ünite sayıları bilinmekle birlikte, dış ünite sistem gruplarının ayrıntılı dağılımı ve iç ünitelerin mahal bazlı yerleşim planı henüz paylaşılmış değildir. Bu nedenle sistemin teknik ölçeği, doğrulanmamış grup veya kapasite değerleriyle genişletilmemiştir.

Neden Orta Basınçlı Kanallı İç Üniteler Kullanıldı?

Kumport projesinin teknik özelliklerinden biri, iç ünite seçiminde orta basınçlı kanallı çözümlerin öne çıkmasıdır.

Kanallı VRF iç üniteleri, şartlara uygun tavan boşluğu veya teknik alana yerleştirilebilir. Şartlandırılmış hava, cihazdan doğrudan ortama verilmek yerine kanal ve menfezler aracılığıyla ilgili hacme dağıtılabilir.

Bu yaklaşımın önemli özellikleri şunlardır:

• İç ünitenin kullanım alanında doğrudan görünmesini gerektirmeyen bir yerleşim sağlayabilmesi.
• Havanın uygun kanal güzergâhları ve menfezlerle dağıtılabilmesi.
• Mimari tasarımla mekanik tesisatın birlikte planlanabilmesi.
• Bakım ve filtre erişimi için gerekli servis alanlarının proje aşamasında değerlendirilebilmesi.

Orta basınçlı kanallı cihazlarda hava kanallarının uzunluğu, kesiti, dirsekleri, filtre kayıpları ve menfez seçimi önemlidir. Kullanılabilir dış statik basıncın kanal sisteminin toplam basınç kaybını karşılaması gerekir.

Bu nedenle kanallı bir iç ünitenin seçilmesi, tek başına uygun hava dağıtımının sağlandığı anlamına gelmez. Kanal tasarımı ve hava debisi hesabı da sistem performansının parçasıdır.

Kumport uygulamasında orta basınçlı kanallı cihazların tercih edilmiş olması, projenin yalnız cihaz kapasitesine değil, hava dağıtım altyapısına da dayanan bir iklimlendirme çözümü olduğunu gösterir.

Projelendirme ve Zonlama Yaklaşımı

Heat Recovery VRF sistemlerinde zonlama, birbirinden farklı ihtiyaçları olan alanların nasıl yönetileceğini belirleyen temel mühendislik çalışmalarındandır.

Kumport ölçeğinde bir uygulama değerlendirilirken mahallerin kullanım amacı, çalışma saatleri, ısıtma ve soğutma yükleri, iç ünite tipi ve bağlantı sınırları birlikte ele alınmalıdır.

Heat Recovery teknolojisinde sistem gruplarının belirlenmesi, olası eş zamanlı ısıtma-soğutma ihtiyaçları ve kontrol mimarisiyle doğrudan ilişkilidir. Kanallı iç ünite kullanıldığında bu değerlendirmeye hava dağıtımı, tavan boşlukları ve bakım erişimi de eklenir.

Burada önemli olan, 114 iç üniteyi yalnızca cihaz listesi olarak görmek yerine, projenin kullanım ihtiyaçlarıyla ilişkili bir mekanik sistemin parçaları olarak değerlendirmektir.

Isı yükü hesapları, iç-dış ünite eşleştirmesi, zonlama ve mekanik yerleşim süreçleri hakkında daha fazla bilgi için VRF klima projelendirme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Borulama, Drenaj ve Kanal Koordinasyonu

114 iç ünitenin bulunduğu bir VRF uygulamasında soğutucu akışkan borulaması, drenaj hatları ve kanal tesisatı birbirinden bağımsız düşünülmemelidir.

Soğutucu akışkan borularının güzergâhı belirlenirken sistemin izin verilen uzunluk ve kot farkları, branşman düzeni, izolasyon koşulları ve üretici teknik gereklilikleri dikkate alınır.

Kanallı iç ünitelerde buna ek olarak hava kanallarının geçiş güzergâhları, menfez yerleşimleri, servis erişimi ve diğer mekanik tesisatlarla oluşabilecek çakışmalar değerlendirilir.

Drenaj hattında ise suyun güvenli biçimde uzaklaştırılması, uygun eğim veya pompa çözümü ve bakım erişimi önemlidir.

Kumport projesinin iç ünite sayısı ve kanallı sistem tercihinin ortaya koyduğu başlıca mühendislik konularından biri de bu tesisatların birlikte koordine edilmesi gerekliliğidir.

Kontrol ve İşletme Yaklaşımı

Liman işletmeciliğinde faaliyetlerin günün farklı saatlerine yayılması, iklimlendirme sisteminin kontrol yaklaşımını önemli hâle getirir.

Çok zonlu VRF sistemlerinde farklı iç ünite gruplarının çalışma programları, sıcaklık ayarları ve kontrol yetkileri kullanım ihtiyaçlarına göre düzenlenebilir. Sistemin özelliklerine bağlı olarak bölgesel veya merkezi kontrol seçenekleri değerlendirilebilir.

Heat Recovery teknolojisi bu kontrol yapısına, uygun sistem kurgusunda farklı zonların ısıtma ve soğutma ihtiyaçlarının eş zamanlı karşılanabilmesi olanağını ekler.

Kumport projesinde kullanılan belirli bir merkezi kumanda, bina yönetim sistemi veya otomasyon markası doğrulanmadığı için burada özel bir kontrol cihazı ya da BMS entegrasyonu iddia edilmemektedir.

Test ve Devreye Alma

Heat Recovery VRF sistemlerinde devreye alma süreci, cihazların yerleştirilmesinden sonra mekanik ve elektrik altyapısının sistem gerekliliklerine uygunluğunun kontrol edilmesini kapsar.

Bu tür uygulamalarda temel kontrol başlıkları şunlardır:

• Soğutucu akışkan borularında basınç ve sızdırmazlık testleri.
• Üretici prosedürlerine uygun vakumlama ve soğutucu akışkan işlemleri.
• Drenaj hatlarının ve yoğuşma suyu tahliyesinin kontrolü.
• İç ve dış üniteler arasındaki haberleşme ve adresleme kontrolleri.
• Kanallı iç ünitelerde hava debisi ve kanal sistemi kontrolleri.
• Isıtma, soğutma ve desteklenen Heat Recovery çalışma modlarının test edilmesi.

Bu kontroller, çok sayıda iç ünitenin bulunduğu sistemlerde uygulama ve teslim süreçlerinin temel parçalarıdır. Kumport'a ait ayrıntılı test tutanakları paylaşılmadığından, proje özelinde elde edilmiş ölçüm sonuçları veya test değerleri sunulmamaktadır.

Projenin Sonucu

Kumport Liman Hizmetleri projesi, 15 dış ünite, 114 iç ünite, Heat Recovery VRF teknolojisi ve ağırlıklı olarak orta basınçlı kanallı iç ünite mimarisini bir araya getiren bir iklimlendirme uygulamasıdır.

Projenin referans değeri yalnızca ünite sayısından kaynaklanmıyor. Isı geri kazanımlı VRF yaklaşımının, kanal üzerinden hava dağıtımı gerektiren ve 7/24 faaliyet gösteren bir lojistik tesis ortamında uygulanmış olması, farklı yapı tiplerine yönelik teknik deneyimi ortaya koyuyor.

Kumport referansı, Gelişim Klima'nın VRF uygulamalarının otel, konut, eğitim ve ofis yapılarıyla sınırlı kalmadığını; liman ve lojistik tesisleri gibi operasyonel yapılara da uzandığını gösteriyor.

Bu Projede Kullanılan VRF Hizmetleri

Kumport uygulamasının sistem ve ekipman özellikleri, Gelişim Klima'nın proje geliştirme, tedarik ve uygulama alanlarındaki hizmetleriyle ilişkilidir.

• VRF Projelendirme: Kapasite ihtiyaçları, zonlama, Heat Recovery sistem seçimi, iç-dış ünite yerleşimleri ve mekanik altyapı planlaması.
• VRF Satış ve Ürün Tedariği: Proje gereksinimlerine uygun iç ve dış ünitelerin, kontrol ekipmanlarının ve ilgili sistem bileşenlerinin belirlenmesi ve tedariği.
• Anahtar Teslim VRF Uygulaması: Montaj, borulama, drenaj, elektrik ve haberleşme koordinasyonu, test ve devreye alma çalışmalarının bütünleşik uygulama kapsamında değerlendirilmesi.

Farklı yapı tiplerine uygun sistem alternatiflerini ve Gelişim Klima'nın mühendislik yaklaşımını VRF klima çözümlerimiz üzerinden inceleyebilirsiniz.